Nieuws en blogs

AU, je doet me pijn!

Margriet Moerenhout 25 april 2020 Shape Created with Sketch. Geplaatst in: Blogs

Liefde en leed in tijden van Corona en hoe je de verbinding weer terugvindt. 
Met oefening.

 

“Jij maakt ook altijd van een mug een olifant!”
“Nou, het is anders echt geen mug die hier door mijn porseleinkast walst hoor!”

“Bekijk het maar! Ik ga fietsen!”
“Maar we zouden toch sámen iets leuks gaan doen?”

“Nou verpest je wéér de sfeer!”
“Welke sfeer?!”

In deze conversaties voel je duidelijk de hoog opgelopen spanning tussen de twee partners.

En dat doet pijn. Veel pijn. Wat is er nou gebeurd dat we zo’n ruzie maken? Waarom is de ander zo veranderd? Waarom ben ik niet meer mezelf?

Het evenwicht is zoek

Herkenbaar? Die spanning is op dit moment steeds meer aan het oplopen in veel huishoudens in Nederland en daarbuiten. Doordat we verplicht thuis zitten, vaak ook thuis moeten werken, misschien zelfs de kinderen met hun schoolwerk moeten begeleiden, wordt er heel veel gevraagd van ieders energie en aandacht. Het evenwicht dat we zo mooi hadden opgebouwd, het huishouden dat zo gesmeerd liep, het dagelijkse ritme dat houvast bood, het is allemaal weg.

We moeten een nieuw evenwicht, een nieuw ritme zien te vinden. En, nog het moeilijkste van alles, we moeten het met elkaar gezellig houden.

Als je beide de hele dag werkt en elkaar alleen ’s avonds en in de weekenden ziet, heb je meer ruimte in je relatie. Meer tijd om kleine irritaties te verwerken en te relativeren. Opgebouwde spanning heeft de kans om weer af te zakken. Nu we de hele tijd bij elkaar zijn, met nog de angst voor de gevolgen van de corona erbij, krijgt die spanning niet meer de kans te verzachten en bouwt hij steeds verder op. Totdat de borden door de kamer vliegen of de hond zich met de staart tussen de poten terugtrekt in zijn mand.

Aan de omstandigheden kunnen we niet veel doen. We hopen allemaal dat het niet meer zo lang duurt. Maar we weten het niet. Misschien duurt het nog wel een paar maanden. Hoe kunnen we er ondertussen samen toch het beste van maken?

Ruimte nemen, ruimte geven

Iedereen heeft behoefte aan ruimte. De een wat meer dan de ander. Het is belangrijk dat je de ruimte die jij nodig hebt nu ook opzoekt. Door alleen te gaan wandelen of fietsen, je terug te rekken met een boek op de bank, of even te bellen met een goede vriend of vriendin. Of, als je dat fijn vindt, ga je mediteren. Probeer gamen en buishangen te vermijden. Hierdoor ontspan je namelijk niet echt. Je blijft in je hoofd zitten waardoor je de spanning in je lijf misschien niet meer voelt, maar hem ook niet kwijtraakt.

Gun jezelf de ruimte en gun die ook de ander. Daarna, als de spanning is afgezakt, kun je weer echt contact maken met elkaar.

Communiceren

De manier waarop je met elkaar communiceert is nu extra belangrijk. We zijn allemaal mensen met onze eigen kwetsuren uit het verleden. Of we ons er nu bewust van zijn of niet, we voelen ons allemaal wel eens gekwetst door een opmerking van een ander als we worden geraakt in die oude pijn. Vooral als die ander onze partner is kan zo’n opmerking extra hard binnen komen. De pijn die dat veroorzaakt zorgt voor nog meer spanning.

Hoe kunnen we voorkomen dat we elkaar pijn doen? Het scheelt al veel als je elkaars pijnpunten kent zodat je daar rekening mee kunt houden. Maar als je die niet kent? Als je ze van jezelf misschien niet eens goed kent? Dan kan de verbindende communicatie helpen.

De verbindende communicatie (ook wel geweldloze communicatie genoemd) is een techniek die je kunt aanleren. Ik zie er in mijn praktijk al na één oefening heel mooie resultaten mee. Die oefening wil ik hier graag met jullie delen. Maar eerst een uitleg over de methode.

Het idee van de verbindende communicatie is dat je kijkt naar en praat vanuit je eigen gevoelens en behoeftes en niet vanuit je irritaties of eisen die je aan de ander stelt. Je volgt hierbij vier stappen:

Waarneming

Wat is de situatie? Wat gebeurt er? Wat wordt er gezegd, door wie? Zonder te oordelen of je mening te vormen.

Gevoel

Wat voel je als dit gebeurt of wordt gezegd? Een gevoel benoemen is nog niet altijd even makkelijk, vooral als je dit niet gewend bent. Je hebt al snel de neiging om de ander er in te betrekken: ik voel me afgewezen (door jou), ik voel me gekwetst (door jou). We zeggen “ik voel me…” maar dit is geen echt gevoel. We noemen dat ook wel een quasi gevoel. Eigenlijk is het een gedachte of een oordeel: ik vind dat jij mij hebt afgewezen/gekwetst. Als dit in je opkomt, dan kun je gaan kijken naar wat er onder dat gekwetst zijn zit: welk gevoel is dat? Voel je je verdrietig, onzeker, of misschien kwaad?

Behoefte

Welke behoefte zit er onder dit gevoel? Waar heb jij nu behoefte aan? Dat kan bijvoorbeeld zijn: gezien worden, veiligheid, warmte, intimiteit, eerlijkheid of ruimte.

Verzoek

Wat zou je de ander willen vragen om jouw behoefte vervuld te krijgen? Let op dat dit een vraag is en niet een eis. De formulering is erg belangrijk. Dus niet: “Ik wil dat jij kookt vanavond.” Maar: “Zou jij willen koken vanavond?” Ook niet: “Het zou fijn zijn als jij kookt vanavond.” Dat is wel vriendelijk geformuleerd, maar het is geen vraag en verlangt dus geen antwoord of actie van de ander.

De ander heeft altijd de vrijheid om het verzoek af te wijzen als dit verzoek niet past binnen zijn of haar eigen behoeftes. Dit is belangrijk, omdat je anders weer een nieuwe spanning oproept.

Oefening

Het is best lastig om volgens deze methode te communiceren en het voelt in het begin ook best onnatuurlijk. Het vergt veel oefening om dit goed en op een natuurlijke manier te kunnen gebruiken. Wat je wel kunt doen om op korte effect ervan te hebben, is om een situatie of een conflict samen op deze manier te bespreken. Je kunt bij voorbeeld als de lucht weer wat is geklaard na een ruzie, samen volgens deze methode gaan analyseren wat er is gebeurd en hoe het anders had gekund. Je begrijpt dan waarom het is gelopen zoals het is gelopen en dat haalt de druk van de ketel en brengt je dichter tot elkaar.

Ga zitten met een pot thee en iets lekkers of met een goed glas wijn en begin bij het begin:

  1. Waarneming. Wat was de situatie? Wat werd er door wie gezegd? Wie reageerde op welke manier? Wat was het resultaat? Zonder oordeel naar elkaar of interpretatie, puur de waarneming, alsof je als neutrale buitenstaander de situatie beschrijft.
  2. Gevoel. Dan ga je weer terug naar de beginsituatie en ga je kijken hoe de situatie zou kunnen zijn als jullie beide de verbindende communicatie gebruiken. Hierbij is het belangrijk dat de persoon die het eerste sprak begint. Persoon A vertelt: ” Bij die situatie voelde ik me … “.
  3. Behoefte. Dan onderzoekt A welke behoefte daar achter ligt. B kan daarbij zo nodig helpen.
  4. Verzoek. Vervolgens formuleert A een vraag aan b waardoor de behoefte vervuld zou kunnen worden.
  5. Nu geeft B antwoord op de vraag. Stel dat B nee zegt, dan legt B uit welk gevoel en welke behoefte achter die nee zitten.
  6. Doe samen nog even een stapje achteruit en kijk naar het verschil tussen de gebeurtenis en hoe het ook kan. Wat leren jullie hieruit?

 

Een voorbeeld

Situatie
B zit al aan tafel te werken en A wil ook aan tafel gaan zitten maar ziet dat er weinig plek meer is.

Wat er gebeurt
A zegt: “Schuif je rotzooi eens een eind op, ik wil er ook bij.” B reageert gepikeerd: “Dan ga je maar in de keuken zitten!” Waarop A zegt: “O, ben jij tegenwoordig de enige die recht heeft op de tafel?” Zo kunt je wel voorstellen dat dit zo nog een tijdje door kan gaan.

Hoe het ook kan
A: “Ik zie dat jouw werk een groot deel van de tafel in beslag neemt zodat ik er met mijn werk niet meer bij kan. (waarneming) Ik voel me daardoor wat geïrriteerd. (gevoel) Ik heb behoefte aan een plek aan deze tafel, want dit is de enige plek waar ik voldoende licht heb voor mijn werk. (behoefte) Zou je jouw werk wat willen opschuiven zodat ik erbij kan?” (verzoek)

B kan nu zeggen: “Ja hoor, geen probleem”. Een andere mogelijke reactie van B kan zijn: “Ik hoor dat je een plekje zoekt aan de tafel en dat je geïrriteerd bent doordat ik veel ruimte inneem (waarneming). Dat verbaast me een beetje want ik dacht dat je nog aan het grasmaaien was. (gevoel)  Ik heb deze ruimte nu even nodig om overzicht te hebben over dit project. (behoefte) Ik ben over een kwartiertje hiermee klaar. Zou je nog heel eventjes kunnen wachten? (verzoek)

Je ziet al dat op deze manier er waarschijnlijk geen spanning wordt opgebouwd tussen de partners en er ontstaat begrip voor elkaars situatie.  

Ik wens jullie heel veel succes met het oefenen. En ook plezier, want het blijkt dat deze oefening vaak veel ontspanning geeft zodat je weer samen kunt lachen om je eerdere reacties.

Krijg je je partner niet mee in deze oefening? Je kunt hem ook alleen doen. Dat geeft vaak al veel inzicht. Maar samen is het natuurlijk wel veel effectiever.

Heb je vragen over de oefening of andere zaken die spelen in jouw relatie? Neem gerust contact op, ik help jullie graag.

Ben je enthousiast over dit artikel?

Reageren

naam
E-mailadres
Reactie

Reacties (0)

Margriet Moerenhout

coach